• zureckamalgorzata

IV.POETYCKIE WIDZENIE RZECZYWISTOŚCI – PODSTAWOWE SYMBOLE POEZJI.MOSTY W POEZJI I MOSTY POEZJI.

Aktualizacja: 3 gru 2018

CZĘŚĆ IV. ONA I ON ‒ SROCZY MOST


Omówiliśmy symbolikę mostu, leżącą u praźródeł poezji, jako drogi prowadzącej do innego widzenia świata, do odkrywania ‘rzeczywistości ukrytej’. Odkrywania na użytek wspólnoty, aby jej członkowie wzbogacili swoją wiedzę, aby im wszystkim, albo komuś spośród nich, przyniosło to pożytek.

Poezja towarzyszy cecha „dialogowości” od jej prapoczątków. Już transowe loty szamańskie obfitowały w rozmowy z napotykanymi duchami i w monologi , powodowane nieprzepartą chęcią wypowiedzi, ekspresji słownej.

Ale istnieje też i drugie źródło poezji − to silne przeżycie więzi z drugim człowiekiem, napięcie dialogowe ‘Ja-Ty’; nabiera wydźwięku bardzo osobistego i intymnego. I domaga się uzewnętrznienia. Człowiek lepiej oswaja swoje niezwykłe, niebanalne stany psychiczne, jeżeli je zwerbalizuje, wyrazi słowami − o tym doskonale wiedzą wszyscy psychologowie.

I tu również pojawia się symbolika mostu – ale w nieco innym aspekcie. Chodzi tym razem o most między człowiekiem i człowiekiem, o rodzaj ogniwa pośredniczącego między poetyckim’ Ja’ i poetyckim ‘Ty’.

Most taki może łączyć człowieka z bóstwem, tworzyć miedzy nimi sytuację dialogu. Najwspanialszym przykładem tego są hebrajskie Psalmy i niektóre księgi biblijne.

Ale most może także łączyć rozłączonych, bliskich sobie ludzi – wspólnego serca i ducha.

‘Gdy bliskich dwoje ludzi się rozumie w swoim sercu

Ich słowa słodkie, mocne są – jak zapach orchidei’

– taki wiersz starożytnego chińskiego mędrca Konfucjusza zapisano w komentarzach do I CING, magicznej Księgi Przemian.

Na Dalekim Wschodzie znany jest niezwykle sugestywny mit pochodzenia chińskiego o Tkaczce Obłoków (córce Cesarza Niebios) i młodym Wolarzu, Chłopcu z Wołem.

Ta mityczna historia rozegrała się niegdyś, w Praczasie (i rozgrywa się wiecznie) na niebiosach, wokół Mlecznej Drogi, która tu przedstawiona jest jako Niebiańska Rzeka. Do dzisiaj pokazuje się tam dzieciom na niebie Tkaczkę jako gwiazdę Vega w konstelacji Lutni i Wolarza jako Altair w konstelacji Orła.

Jest to smutna historia dwojga młodych, którzy się pokochali, zawarli małżeństwo, dochowali się dzieci … ale zostali rozłączeni. Mogą się jedynie raz do roku spotkać pośrodku Niebiańskiej Rzeki na moście utworzonym przez wierne sroki o czułych sercach, które chcą w ten sposób rozłączonym ułatwić choćby krótkie spotkanie.

W tym dniu spotkania na Sroczym Moście obchodzi się w Chinach święto Qixi, zaś w Japonii święto Tanabata, z tym że w Japonii jest to stała data w kalendarzu i przypada na 7 lipca. W Chinach jest to data ruchoma, ponieważ wyznaczana wedle dawnego kalendarza księżycowego.

Gdy Tkaczka i Wolarz nie mogą się spotkać, stają po obu stronach Niebiańskiej Rzeki i próbują się ze sobą skontaktować. Piszą do siebie listy – w formie wierszy – przywiązują je do czegoś ciężkiego i przerzucają do siebie nawzajem przez Niebiańską Rzekę. Stąd też Dzień Tkaczki, Wolarza i Sroczego Mostu stanowił od tysięcy lat niezwykle silną inspirację dla poetów – aby uczcili ten dzień napisaniem wiersz, i wysłaniem go do kogoś bliskiego. W szczególny sposób dotyczy to ‘mających się ku sobie’, młodych mężczyzn i młode kobiety. Zwyczaj ten wszedł mocno w krwioobieg kultury japońskiej i trwa do dnia dzisiejszego.

A oto wiersz dawnego chińskiego poety


鵲橋仙

纖雲弄巧,飛星傳恨,銀漢迢迢暗渡。 金風玉露一相逢,便勝卻人間無數。

柔情似水,佳期如夢,忍顧鵲橋歸路。 兩情若是久長時,又豈在朝朝暮暮。


MOST


poprzez zmienne delikatne kształty obłoków

smutna wiadomość od spadających gwiazd

milcząca wędrówka poprzez mleczną drogę


to jedno spotkanie wolarza i tkaczki

śród złotego wiatru i migoczącej jak jadeit rosy

przyćmiewa niezliczone spotkania na tym doczesnym świecie


miękkie uczucia miękkie podobne wodzie

moment ekstazy nierealny jak sen


jak zmusić serce do powrotu

z mostu uczynionego przez sroki


jeśli serca są w jedności

czyż trzeba być nieustannie ze sobą

dzień po dniu

noc po nocy?


Cin Guan (1049-1100)


I dodajmy jeszcze coś z czasów nam współczesnych; oto polski czarodziej poezji Konstanty Ildefons Gałczyński − i jego wiersz FARLANDIA


Myśmy mieli się spotkać na moście,

by pomówić o naszej miłości,

pod tym klonem, koło budki z papierosami;


ale, jakem przewidywał: oczywiście

most w powietrze wysadzili anarchiści,

no to gdzie się teraz spotkamy?

(…)

Mirosław Grudzień

4 wyświetlenia

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

© 2020 by Malgorzata Zurecka, Mirosław Grudzień. Created with Wix.com            COPYRIGHT©2020 POETRY BRIDGES

  • Malgorzata Zurecka
  • Miroslaw Grudzien